Tusz, a atrament? To jakaś różnica? Odpowiedź brzmi: Tak i nie.
Często tych dwóch sformułowań używa się wymiennie. W tym przypadku dobrze jest cofnąć się kilka tysięcy lat do genezy powstania tych niezbędnych narzędzi w naszym życiu.
Historia atramentu
Atrament (z łacińskiego atramentum - czernidło) powstał około 2500 lat p. n. e. w starożytnych Chinach i Egipcie. Pierwsze atramenty były wyrabiane z sadzy drzew iglastych z dodatkiem oleju roślinnego lub kleju zwierzęcego. Dodatkowo stosowano kamforę oraz piżmo jako substancje zapachowe. W późniejszym okresie starożytni Grecy oraz Rzymianie w swoich recepturach zaczęli wykorzystywać garbniki oraz sole żelaza, tego typu mikstury stały się podstawą w późniejszym średniowieczu. Głównymi ośrodkami sztuki pisarskiej były klasztory, które pilnowały swoich unikatowych receptur atramentów oraz dbały o trwałość zapisanego pisma. Co ciekawe atrament, który znamy teraz, powstał dopiero pod koniec XIX wieku, a jego wynalazcą był producent perfum pochodzący z Drezna August Leonardi. Dopiero wynalazek Leonardiego posiadał wszystkie zalety, tj. był wodoodporny, nie blaknął, nie niszczył papieru oraz nie zasychał w stalówce. Jego barwa była niebiesko – zielona, a po zaschnięciu stawała się czarna.
Rewolucja XX wieku
Współczesny atrament oraz długopisy to wynalazek dopiero XX wieku. Wszystko dzięki węgierskiemu dziennikarzowi i wynalazcy Laszlo Biró, który w 1938 r. wykorzystał właściwości tuszu z drukarek, który nie rozmazywał się i szybko zasychał na kartce. W tym celu zagęścił atrament i odmienił proporcje stosunku barwnika do wody, a następnie całą substancję zamknął w długopisie.
Jak zrobić domowy atarment?
Dzisiejsze atramenty składają się z barwników syntetycznych, które są rozpuszczalne w wodzie lub alkoholu. Dodatkowe składniki to, m.in. guma arabska (odpowiednia gęstość), kwas salicylowy (zabezpieczenie przed rozkładem), gliceryna (zabezpieczenie przed wysychaniem). Jak widać wszystkie te składniki są dostępne praktycznie od ręki, więc odrobina naszej kreatywności i możemy stworzyć własny atrament ;)
Historia i właściwości tuszu
Tusz natomiast powstał praktycznie w tym samym czasie co atrament, a za jego kolebkę uchodzą Starożytne Chiny. Różnica pomiędzy tymi dwoma substancjami to skład tuszu, czyli pigment wymieszany z wodą. Taka substancja tworzy zawiesinę, która jest wodoodporna, dlatego też to przede wszystkim tusze są wykorzystywane w rysunku w celu łączenia ich w późniejszym czasie z farbami wodnymi. Różnica jest widoczna szczególnie gdy mamy przezroczystą buteleczkę i widzimy jak drobinki pigmentu często rozwarstwiają się od wody i opadają na dół. Dlatego też producenci wspominają o wstrząśnięciu swoich produktów przed użyciem, aby uzyskać odpowiednią jakość.
Jakie są wady i zalety tuszu?
Dawniej wady, aktualnie zalety. Tuszy dawniej nie stosowano w piśmiennictwie, gdyż szybko zasychały i nie były tak wydajne jak atrament, co było zgrozą jeszcze do niedawnych czasów. Praktycznie do końca XX wieku tuszy nie stosowano do piór wiecznych, ponieważ zasychały i traciły swoje funkcje. Aktualnie wielu producentów jednak oferuje tusze właśnie do tego przyboru piśmienniczego, dzięki specjalnym substancjom tusze nie zasychają. Większość dzisiejszych cienkopisów to właśnie tusze zamknięte w plastikowym narzędziu.
Płynna granica
Atrament to mieszanka barwnika (wodorozpuszczalnego) z olejem oraz innymi substancjami, tusz to zawiesina pigmentu (nierozpuszczalnego w wodzie) z wodą o właściwościach wodoodpornych. Dokładne składy atramentów czy tuszy nie są do końca znane, gdyż są ściśle objęte tajemnicą. Podsumowując, różnicą pomiędzy atramentem, a tuszem są główne składniki, ale aktualnie ich właściwości coraz bardziej się zacierają. Kolejnym problemem, jaki istnieje pomiędzy tuszem a atramentem jest fakt, że w języku angielskim nie ma odpowiednika i widnieje pod nazwą „Ink”. Warto wspomnieć, że istnieje wiele odmian tuszy ,np. chiński, indyjski, kreślarski, itd. ale o tym jeszcze będziemy pisać.
